مُعْرَب و مَبْنِی :

 

معرب : کلمه ای است که آخرش ‹‹ متغیر ›› باشد .  مانند : سعیدٌ  ، سعیداً  ، سعید ٍ

مبنی    : کلمه ای است که آخرش ثابت باشد. مانند : هوَ   ، منذُ

 

کلمات مبنی :

الف : در بین اسمها  فقط : 1- ضمائر   2- موصولات  3- اسماء اشاره  4- اسماء استفهام  5- اسماء شرط

6- کنایات  7- اسماء افعال     مبنی هستند . ( شماره های 7 ، 6 ، 5  مربوط به عربی 1  نمی شود )

تذکر : در موصولات و اسماء اشاره مثنی ها معرب هستند . ( اَللّذانِ اَللّذینِ ، هذانِ هذینِ )

ودر بین اسماء استفهام  « اَیُّ » معرب است.

ب : در بین افعال  :

1- فعل ماضی کلیه ی صیغه ها

2- فعل امر مخاطب  مانند : اِذهَبْ  ، اِذهَبا  ، اِذْهَبُوا ، اِذهَبِی   ، اِذهَبا  ، اِذْهَبنَ

3- فعل مضارع صیغه های ( 6 ، 12 )    مانند : یَذهَبنَ  ، تَذهَبنَ      

 ج : حروف : همه ‹‹ مبنی ›› هستند  مانند :  فِی ، عَنْ ، مِنْ  ، بِـ   ، لِـ

 

بناء و اقسام آن :

بناء : همان حرکت آخر کلمه ی ‹‹ مبنی ›› است که همیشه ثابت است .

بناء بر 4 قسم است :

1- مبنی برضم:  مانند : نَحنُ ، مُنْذُ            2- مبنی بر فتح :   مانند  : اَنتَ ، هُوَ

3- مبنی بر کسر : مانند: اَنتِ ، هؤلاءِ         4- مبنی بر سکون : مانند: اَلَّذِی،   اُدرُسْ

 

اعراب و اقسام آن :

اعراب : همان حرکت آخر کلمه ی معرب است که ‹‹ متغیر ›› می باشد .

اعراب بر 4 قسم است :

1- ‹‹ رَفْع ››   : مانند :  سعیدٌ   ، یضرب ُ    کلمه ای را که علامت رفع دارد‹‹  مرفوع ››   می گویند .

2- ‹‹ نصب ›› : مانند : الصادقَ  ، اجتهاداً   کلمه ای را که علامت نصب دارد‹‹  منصوب ››   می گویند.  

3- ‹‹ جر ››  مانند : الجاهِلِ ، صَعْب  ٍ         کلمه ای را که علامت جر  دارد‹‹  مجرور  ››   می گویند .

4- ‹‹ جزم ›› مانند : لاتَذْهَبْ                     کلمه ای را که علامت جزم  دارد‹‹  مجزوم  ››   می گویند .

 

تذکر : از میان چهار قسم اعراب  ‹‹ جر›› مخصوص اسم   و ‹‹ جزم››  مخصوص فعل می باشد .

15