قواعد عربی 1 فعل درس اول

فعل:

فعل ماضی : بر انجام کار یا پدید آمدن حالتی در زمان گذشته دلالت می کند .

      مانند :  کَتَبَ  ، ضَرَبَ  ، قَرُبَ

صرف 14 صیغه ی فعل ماضی ِ  ‹‹ ذَهَبَ ›› با ترجمه ی آن :

              مذکر      مؤنث                              مذکر         مؤنث                                     

مفرد      ذَهَبَ      ذَهَبَتْ         رفت              ذَهَبْتَ         ذَهَبْتِ        رفتی               ذَهَبْتُ        رفتم

مثنی      ذَهَبا       ذَهَبَتا           رفتند              ذَهَبتُما        ذَهَبْتُما         رفتید              ذَهَبْنا          رفتیم

جمع     ذَهَبُوا     ذَهَبْنَ                                ذَهَبْتُم        ذَهَبْتُنَّ

                 غائب                                            مخاطب                                         متکلم 

تذکر : فعل ماضی با ‹‹ ما ›› منفی می شود .   مانند   :  مَا ذَهَبَ  : نرفت            مَا قَرَأ َ : نخواند .

 

فعل مضارع : بر انجام کار ی  یا پدید آمدن حالتی در زمان ‹‹ حال یا آینده››  دلالت می کند .

       مانند : یَجْلِسُ ، یَقْرَأُ  ، یَذْهَبُ  ، یَحْزَنُ

صرف  14 صیغه ی فعل مضارع ‹‹ یَذْهَبُ ›› با ترجمه ی آن :

                مذکر          مؤنث                          مذکر        مؤنث                             

مفرد        یَذْهَبُ         تَذْهَبُ     می رود        تَذْهَبُ        تَذْهَبِینَ      می روی         اَذْهَبُ      می روم

مثنی        یَذْهَبانِ         تَذْهَبانِ    می روند      تَذهَبانِ        تَذْهَبانِ     می  روید         نَذْهَبُ     می رویم

جمع       یَذْهَبُونَ        یَذْهَبْنَ                        تَذْهَبُونَ       تَذْهَبْنَ

                   غائب                                             مخاطب                                       متکلم

نکته مهم : فعل های ماضی ثلاثی مجرد بر یکی از سه وزن : ‹‹ فَعَلَ   ،  فَعِلَ  ، فَعُلَ  ››  و  فعل های مضارع ثلاثی مجرد

        نیز بر یکی از سه وزن  :  ‹‹  یَفْعَلُ  ،  یَفْعِلُ  ، یَفْعُلُ  ›› می آید .

تذکر :  در فعلهای ماضی و مضارع ثلاثی مجرد، ماضی را با حرکت  نوشته و حرکت عین الفعل مضارع را روی خط تیره

       مشخص می نمایند .   مانند :   ذَهَبَ -َ            کَتَبَ   

نکته : اگر بخواهیم فعل مضارع فقط معنای آینده دهد حرف ‹‹ سین یا سوف›› را بر سر آن می آوریم . 

        مثل  : سَیَکْتُبُ  ( بزودی خواهد نوشت )    سَوفَ یَکْتُبُ  ( خواهد نوشت )  

فرق ‹‹ سین و سوف ›› در این است که سین بر آینده ی نزدیک و سوف بر آینده ی دور دلالت می کند .

 

فعل نفی  : به فعلی گفته می شود که بر انجام نگرفتن کاری یا پدید نیامدن حالتی دلالت کند

      مانند : لایَذْهَبُ   ( نمی رود  )      لایَکْتُبُ  ( نمی نویسد )   

طریقه ی ساخت :   لا +  فعل مضارع

تذکر :  اگر در فعل نفی به جای ‹‹ لا ››  ‹‹ ما ی نافیه ›› گذاشته شود باز معنای نفی می دهد ولی به آن فعل نفی نمی گویند.

2  

 

صرف 14 صیغه ی‹‹  فعل نفی ›› با ترجمه ی آن :

                  مذکر            مؤنث                               مذکر            مؤنث                             

مفرد        لا یَذْهَبُ         لا تَذْهَبُ     نمی رود        لا تَذْهَبُ        لا تَذْهَبِینَ      نمی روی         لا اَذْهَبُ      نمی روم

مثنی        لا یَذْهَبانِ         لا تَذْهَبانِ    نمی روند      لا تَذهَبانِ        لا تَذْهَبانِ     نمی  روید         لا نَذْهَبُ     نمی رویم

جمع       لا یَذْهَبُونَ        لا یَذْهَبْنَ                         لا تَذْهَبُونَ       لا تَذْهَبْنَ

                            غائب                                                  مخاطب                                          متکلم

 

فعل نهی : ( امر منفی ) بر بازداشتن از انجام کاری یا پدید آمدن حالتی دلالت می کند .

     طرز ساخت : ‹‹  لا  ››  قبل از فعل مضارع آورده و ضمه و نون های آخر را  ( به استثنای نون جمع مؤنث )  حذف

     می کنیم .  مانند :  لاتَذْهَبْ  : ( نرو )                  لا تَکْتُبْ ( ننویس )

صرف  14 صیغه ی فعل نهی با ترجمه ی آن :

                  مذکر            مؤنث                               مذکر            مؤنث                             

مفرد        لا یَذْهَبْ         لا تَذْهَبْ      نرود           لا تَذْهَبْ        لا تَذْهَبِی          نرو            لا اَذْهَبُ      نروم

مثنی        لا یَذْهَبا          لا تَذْهَبا         نروند         لا تَذهَبا           لا تَذْهَبا           نروید         لا نَذْهَبُ     نرویم

جمع       لا یَذْهَبُوا        لا یَذْهَبْنَ                         لا تَذْهَبُوا         لا تَذْهَبْنَ

                            غائب                                                  مخاطب                                          متکلم

فعل امر : بر طلب انجام کاری دلالت می کند .

    فعل امر 14 صیغه دارد ،  ‹‹  6 صیغه ی   غائب و 2 صیغه ی  متکلم  ›› را امر به لام   یا امر غائب   و 6 صیغه ی مخاطب

را امر به صیغه یا  امر حاضر  یا امر مخاطب  می گویند

 

طریقه ی ساخت امر غائب :

   1- در اول فعل مضارع ‹‹ لـ ِ››   آورده می شود    2-  ضمه ها  و نون های آخر را  ( به استثنای نون جمع مؤنث )  حذف

     می کنیم .  مانند :  لِیَذْهَبْ  : ( برود)                  لِیَکْتُبْ ( بنویسد) 

صرف 8 صیغه ی امر غائب :

                  مذکر            مؤنث                               مذکر            مؤنث              &nb

/ 1 نظر / 669 بازدید
آیدین

چگونه در یک جمله تشخیص دهیم فعل لاتذهبن نهی است یا نفی؟